Tokenizacja i oferta tokenów w Polsce: MiCA czy prawo papierów wartościowych?
Polska nie ma ustawy o tokenizacji: token podlega przepisom właściwym dla praw, które reprezentuje. Token odpowiadający akcji, obligacji lub jednostce funduszu podlega przepisom o instrumentach finansowych, token odnoszący się do waluty lub koszyka aktywów może być EMT albo ART, a pozostałe tokeny ocenia się według zakresu i wyłączeń MiCA. Zapis aktywa w rejestrze rozproszonym nie zmienia jego charakteru prawnego ani formalności przeniesienia, a samo nazwanie tokena NFT nie wyłącza go spod MiCA.
Projekty detaliczne w Polsce dotyczyły głównie tokenizowanych nieruchomości, prywatnego długu i produktów z udziałem w przychodach, zwykle przez spółki celowe (SPV). Zależnie od struktury stosuje się przepisy prospektowe (rozporządzenie (UE) 2017/1129 i ustawa o ofercie publicznej), rozporządzenie (UE) 2020/1503 o dostawcach usług finansowania społecznościowego, nadzorowane już przez KNF, przepisy o alternatywnych funduszach inwestycyjnych albo MiCA. Klasyfikacja wynika z treści praw, w świetle wytycznych ESMA. Głównym ryzykiem jest nazwanie tokena inwestycyjnego tokenem użytkowym, choć sama oczekiwana zyskowność nie przesądza, że token jest instrumentem finansowym.
Oferty publiczne kryptoaktywów innych niż ART i EMT reguluje tytuł II MiCA, ale według stanu na 9 października 2026 r. oferujący z siedzibą statutową w Polsce nie może przeprowadzić krajowej notyfikacji white paper, bo nie wyznaczono organu właściwego. Oferujący musi być osobą prawną, sporządzić white paper z informacjami wymaganymi przez MiCA i notyfikować go organowi państwa macierzystego co najmniej 20 dni roboczych przed publikacją. Komunikaty marketingowe muszą być rzetelne, jasne, niewprowadzające w błąd i spójne z white paper; tam, gdzie ma to zastosowanie, przysługuje 14-dniowe prawo odstąpienia, a oferujący odpowiada za informacje w dokumencie.
Wyłączenia z obowiązku white paper obejmują m.in. oferty do mniej niż 150 osób w każdym państwie członkowskim, oferty o łącznej wartości do 1 mln euro w ciągu 12 miesięcy oraz oferty wyłącznie dla inwestorów kwalifikowanych, gdy kryptoaktywa mogą być w posiadaniu tylko takich inwestorów. Każde wyłączenie ma warunki i nie usuwa automatycznie innych obowiązków.
W obrocie hurtowym reżim pilotażowy DLT (rozporządzenie (UE) 2022/858) pozwala infrastrukturom rynkowym DLT działać z celowanymi wyłączeniami; Polska dostosowała przepisy ustawą z 16 sierpnia 2023 r. Według rozdziału na dzień jego przygotowania na liście ESMA nie było polskiej infrastruktury rynkowej DLT, choć Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW) angażował się w tę technologię.